Płytki ceramiczne – na co zwrócić uwagę przy ich wyborze?

Jeżeli przed Tobą wykończenie mieszkania lub domu, to wybór właściwych płytek do Twojego wnętrza może Ci spędzać sen z powiek.

Dziś chcę Ci rozjaśnić oznaczenia, które zobaczysz na opakowaniach i od teraz nie będziesz się musiała zastanawiać co znaczy rektyfikowana i czy gres szkliwiony to to samo co gres polerowany.

Artykuł podzieliłam na trzy części:

• zaczniemy od przeglądu rynku – jakie rodzaje płytek są dostępne i jakie jest ich przeznaczenie,
• w dalszej części omówię dla Ciebie wszystkie parametry i oznaczenia płytek,
• a na końcu odpowiem na najczęstsze pytania dotyczące właściwości i zastosowania płytek we wnętrzach.

Potężna dawka wiedzy! Zaczynamy?

W czym możesz wybierać i jakie rodzaje płytek znajdziesz na sklepowych półkach?

Glazura – jest to podstawowa płytka ścienna, nie nadaje się jednak do układania na podłodze ze względu na to, że jest materiałem dość miękkim. Jest wodoodporna i stosunkowo łatwa w obróbce- łatwiej się ją tnie i otworuje niż twarde płytki gresowe – między innymi dlatego jej montaż jest tańszy niż montaż płytek gresowych.
Może być stosowana we wnętrzach, nie można jej montować na elewacjach lub w pomieszczeniach, których temperatura jest niższa niż 0 stopni, np. w chłodniach – płytka nie jest mrozoodporna.
Gres – wyróżniamy gres naturalny i szkliwiony, oba są materiałami bardzo twardymi i odpornymi na uszkodzenia mechaniczne, działanie wody czy promieni. Proces szkliwienia dodatkowo wzmacnia zewnętrzną powierzchnię płytki, dzięki czemu jest ona jeszcze trwalsza.
Gres jest materiałem podłogowym, jednak można go również montować na ścianach. Ma właściwości zbliżone do granitu, jednak jest materiałem mniej nasiąkliwym – szkliwienie dodatkowo uodparnia gres właśnie przed nasiąkliwością.
Nadaje się do wykończenia wnętrz, tarasów czy schodów, jest materiałem mrozoodpornym.
Gres naturalny (nieszkliwiony) – jest jednak materiałem bardziej narażonym na przebarwienia oraz uszkodzenia w wyniku działania środków chemicznych. Jego porowata struktura sprzyja wchłanianiu cieczy. Gres naturalny wymaga impregnacji.
Gres polerowany ma idealnie gładkie wykończenie, jednak w kontakcie z wodą staje się bardzo śliski, dlatego nie poleca się go stosować na podłogi w łazienkach.
Mozaika – jest to połączenie małych kawałków płytek i innych materiałów montowanych na specjalnej siatce, najczęściej o wymiarze około 30×30 cm. W zależności od materiału użytego do produkcji mozaiki wyróżniamy mozaiki ścienne i podłogowe. Świetnie nadają się do wykończenia obłych powierzchni, np. zakrzywionej ściany lub półokrągłej wanny.
Terrakota – to okładzina wykorzystywana już od czasów starożytnych, nadaje się do wykończenia posadzek oraz ścian. Są to płytki kamionkowe odporne na uszkodzenia mechaniczne, temperaturę, wodę i ścieranie.
Gres techniczny – najtwardszy i najtrwalszy spośród gresów, nadaje się do wykończenia posadzki w garażu czy kotłowni, jednak ma ograniczenia pod kątem designu i kolorystyki oraz formatu. Ma chropowate, antypoślizgowe wykończenie.

Na co zwracać uwagę przy wyborze płytek i jakie oznaczenia znajdziesz na pudełkach?

Design – to właśnie płytki dają największą różnorodność w tym zakresie. Mogą do złudzenia przypominać deski, materiały naturalne, beton lub mieć nadrukowane kolorowe wzory i dekoracje. Dodatkowo mogą być wykończone strukturalnie, co dodatkowo różnicuje wybór produktów.
Tonalność – jest to parametr określający zróżnicowanie grafiki, wzoru i wybarwienia płytek. Płytki tonalne po ułożeniu nie stworzą żadnego wzoru i nie będą stanowiły kontynuacji. Pozwala to na zróżnicowanie powierzchni i jest efektem zamierzonym.
Barwienie w masie – gres może być oznaczony jako barwiony w masie. Oznacza to, że w przekroju ma taki sam kolor jak na powierzchni, więc przy uszkodzeniu, obłupaniu lub zarysowaniu, nie będzie ono tak widoczne.
Rektyfikacja – płytki w procesie produkcyjnym są wypalane i przez to mogą delikatnie różnić się wymiarem. Dodatkowo ich brzegi są zaokrąglone, co w niektórych sytuacjach może stanowić dodatkowy atut wizualny – np. małe płytki cegiełki lub płytki w stylu cotto. Płytki rektyfikowane produkowane są trochę większe i docinane do pożądanego rozmiaru, dlatego przy ich układaniu można zastosować minimalną fugę, co sprawi, że powierzchnia będzie łatwiejsza do utrzymania w czystości i bardziej jednolita.
Odporność na ścieranie – jest to parametr określający odporność na tarcie i zużycie płytki. Określana jest wartością PEI od 1 do 5 – im wyższy, tym materiał jest bardziej trwały. Do wnętrz najlepiej wybierać płytki o wskaźniku 3 lub wyższym.
Antypoślizgowość – oznaczana symbolem R w skali do 11 punktów – im wyższa, tym materiał jest bardziej antypoślizgowy. Szczególnie ważne będzie to wypadku płytek montowanych na zewnątrz oraz w strefie łazienki.
Mrozoodporność – parametr istotny w wypadku wyboru płytek na zewnątrz (na taras, balkon). Płytka mrozoodporna w testach przechodzi wielokrotnie przez zmianę temperatury powyżej i poniżej 0 stopni – to właśnie wtedy najbardziej rozciąga się i kurczy. Mrozoodporność zapewnia więc, że płytka na skutek zmiany temperatury nie nasiąknie wodą i nie popęka.
Kalibracja – jest to parametr określający rzeczywisty wymiar płytek i ich różnice w ramach jednej partii produkcyjnej. Proces rektyfikacji zapewnia mniejsze odstępstwa, dlatego właśnie przy płytkach rektyfikowanych można stosować mniejszą spoinę (fugę).
Gatunek płytek – większość płytek ma gatunek 1, na rynku znajdziesz również płytki 2 lub gatunku – co to oznacza?
Im niższy gatunek płytek, tym więcej jest na produkcie widocznych defektów – nierówności, uszkodzeń, obłupań, odkształceń, przebarwień i innych defektów kolorystycznych i mechanicznych. Mogły powstać podczas produkcji lub np. w czasie transportu lub magazynowania.
Niższy gatunek oznacza, że produkt może mieć mniejsze lub większe defekty, dlatego tylko wybierając płytki gatunku 1 masz pewność, że produkt jest pełnowartościowy.

I czas na pytania dotyczące płytek – mam nadzieję, że ostatecznie rozwieją Twoje wątpliwości!

Małe czy duże płytki? – nie jest prawdą, że do małych pomieszczeń pasują tylko małe płytki. Przeciwnie – większa płytka to mniej połączeń fugowych i mniej podziałów, dlatego płaszczyzna będzie się optycznie wygadała większa, a pomieszczenie bardziej przestronne. Jednak wybierając płytkę należy wziąć pod uwagę wymiary ścian – pozwoli to zoptymalizować straty docinanego materiału.
Czy można układać płytki na płytki? – jeśli powierzchnia nie jest uszkodzona i została poprawnie zamontowana, to najczęściej można ułożyć płytki na wcześniej położonej okładzinie. Na rynku dostępne są również płytki SLIM właśnie z założenia przeznaczone do takiego montażu. Pamiętaj jednak, że przy takim montażu niezbędne może być podcięcie lub wymiana drzwi, ponieważ ostateczny poziom posadzki podniesie się o kilkanaście milimetrów, co może uniemożliwić otwieranie skrzydła.
Czy płytki można malować? – tak, ale stosuj tylko farby przeznaczone właśnie do tego celu. Będzie to najszybszy i najtańszy sposób na zmianę designu pomieszczenia. Płytki należy również odpowiednio przygotować, odtłuścić i zagruntować specjalnie przeznaczonymi do tego preparatami.
Jaki zapas przewidzieć zamawiając płytki? – to zależy głównie od formatu płytek oraz wymiarów pomieszczenia – im mniejsza format, tym zapas może być mniejszy, przyjmuje się jednak minimum 8% zapasu dla płytek o formacie do 30×30 cm, około 10-12 % dla płytek w formacie 30×60 cm oraz około 20% dla większych płytek. W określeniu zapasu może pomóc rozrysowanie układu płytek na wszystkich ścianach i podłogach – pozwoli Ci to policzyć ile realnie sztuk zużyjesz do realizacji projektu i pomoże założyć bezpieczny zapas.
Dlaczego warto zamawiać płytki z większym zapasem? – przede wszystkim da Ci to gwarancję, że wszystkie płytki będą miały ten sam odcień. Płytki z jednej partii produkcyjnej są takie same, płytki z różnych partii mogą się od siebie delikatnie różnić. Dlatego jeśli po kilku miesiącach domówisz brakujące opakowanie, to może się okazać, że płytka będzie miała inny odcień.

Jeśli ta wiedza była dla Ciebie przydatna i chcesz regularnie otrzymywać dodatkowe wskazówki na temat wykończenia i aranżacji wnętrz, to zapisz się na mojego newlettera i zaobserwuj mój profil na Instagramie – znajdziesz tam masę bezpłatnej wiedzy.

A jeśli masz dodatkowe pytania – to po prostu do mnie napisz.
Do miłego pogadania!
Marta Sieniawska